صالحی امیری: ۳۰۰ گونه از ۴۰۰ گونه صنایع دستی جهان در ایران تولید می‌شود/ تمرکز بر توسعه بازار جهانی

به گزارش دلتانا،

سید رضا صالحی امیری با حضور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری با موضوع اقدام‌ها و فرصت‌های وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، به پرسش‌ها در این‌باره پاسخ گفت. متن کامل گفت‌وگو به این شرح است:

سؤال: چون هفته گردشگری است، برای اینکه گله‌مندی هم پیش نیاید که چرا میراث فرهنگی یا صنایع دستی نه، چون معمولاً صنایع دستی‌ها خیلی گله‌مند هستند که مظلوم واقع شده و آخر به آن می‌رسیم، توجیه می‌کنیم که چرا از گردشگری آغاز می‌کنیم، چون هفته گردشگری است و دو جنگ را پشت سر گذاشتیم شاید انتظار این باشد که گردشگری ما ناشی از جنگ آسیب جدی دیده باشد، آیا واقعاً این طور است؟ گردشگری ما از جنگ آسیب دید؟

صالحی امیری: بله، ما وقتی از گردشگری صحبت می‌کنیم، بلافاصله آنالیز می‌کنیم؛ ما گردشگری را با عنوان گردشگر تعریف می‌کنیم، ما قطعاً دچار چالش شدیم، طبیعی است، اما جریان گردشگری در ایران زنده است و زیرساخت‌های گردشگری در حال ساخت است. آمار‌ها و ارقام نشان می‌دهد که سرعت توسعه زیرساخت‌ها در گردشگری متوقف نشد بلکه همچنان فعالیت خود را ادامه می‌دهد. در همین چند روز اخیر که هفته گردشگری بود، از هفته دولت تا الان؛ با فاصله تقریباً یک ماه، ما ۱۲۸ پروژه زیرساخت‌های گردشگری را در هفته دولت افتتاح کردیم.

در هفته قبل با حضور رئیس جمهور، ۲۴۶ پروژه را در سراسر کشور به صورت آنلاین افتتاح داشتیم، استاندار‌های سراسر کشور حاضر شدند و از نزدیک گزارش عملکرد دادند و ملت ما هم از قاب تلویزیون دیدند که ۲۴۶ پروژه افتتاح شد. در دهه فجر؛ بهمن ماه صد پروژه افتتاح خواهیم کرد. این نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در کشور نه تنها ایران را ترک نکردند، بلکه به ایران ماندند به دلیل دلبستگی و وابستگی به این سرزمین. سرمایه خود را هم خارج نکردند و در این جا خرج و هزینه کردند و الان سه هزار و ۱۷ پروژه در ۳۱ استان کشور با سرمایه‌گذاری هزار و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان در حال ساخت است.

این به این معناست که ما اگر امروز از این پیچ تند عبور کنیم و ملت ما بر حاکمان بی‌خرد کاخ سفید پیروز و سربلند بیرون بیاید، بلافاصله جریان گردشگری حرکت می‌کند، آن وقت باید زیرساخت‌های ما آماده باشد. الان در دو سال اخیر، تأکید کنم روزی که ما در مجلس آغاز کردیم تحلیف رئیس جمهور؛ آقای پزشکیان بود، همان شب شاهد شهادت شهید هنیه بودیم، این جریان تداوم پیدا کرد، رسیدیم به جنگ ۱۲ روزه؛ ۲۳ خرداد، آمدیم رسیدیم به شورش‌ها، آمدیم به ۹ اسفند؛ جنگ رمضان، بنابراین دو ساله‌ای است که دولت تماماً در بحران، مدیریت کرد، ولی روند توسعه در کشور متوقف نشد، حالا این حوزه تخصصی ماست که گزارش می‌دهم، بقیه حوزه‌ها هم مشابه همین است.

چه اتفاقی افتاد؟ سه میلیون مترمربع بر فضای گردشگری و زیرساخت‌های گردشگری در این دو سال اضافه شد. الان تعداد تخت‌های قطعی کشور بالای یک میلیون است. ۲۳ هزار مرکز اقامتی ما فعال هستند، ما یک افول جدی داشتیم در فروردین و اردیبهشت امسال؛ دلیل آن هم مشخص بود، که جنگ تمام‌عیار بود، اما آمار ما یک پیام جدیدی را می‌دهد؛ ما در این مدت که در فروردین منفی ۷۰ درصد شده بودیم، یعنی ۷۰ درصد گردشگر ما کاهش پیدا کرد، اما این وضعیت در مرداد ماه به منفی سه رسید؛ یعنی وضعیت کاملاً تغییر کرد.

همین الان قبل از همین جریان تحریم پرواز‌ها و ایرلاین‌های ایرانی؛ یک هفته قبل، هفتگی ۴۲ پرواز فقط در رشت از گردشگر خارجی زمین می‌نشستند؛ برابر گزارش استاندار گیلان، که همین‌جا از همه استانداران، فرمانداران و شهردارانی که در این شرایط در میدان حضور دارند و تلاش می‌کنند، قدرشناسی می‌کنم. همین وضعیت را در خراسان رضوی داریم، حجم ۴۴ پرواز روزانه در آن‌جا داشتیم، همین الان آماری که از خوزستان گرفتم؛ همین امروز حدود ۱۵ هزار نفر از مرز بصره وارد آبادان و خرمشهر شدند؛ این جریان دائمی ما از ارمنستان، آذربایجان، افغانستان و حوزه عمومی خلیج فارس، همسایگان؛ از ترکیه و تا آسیای میانه و قفقاز ورودی داریم، اما روند آن نسبت به شرایط قبل از جنگ قطعاً متفاوت است. چه اتفاقی دارد می‌افتد؟ اتفاق این است که دارند به تدریج مخاطبان ما خودشان را با فضای جنگ انطباق می‌دهند، یعنی ما از منفی ۷۰ در فروردین، رسیدیم به منفی سه؛ یعنی یک رشد کاملاً مشهود.

سؤال: شاید هم آن تصویر واقعی‌تری را از یک کشور مورد هجوم الان می‌بینند که خیلی متفاوت است با آن تصویری که دنیا معرفی می‌کرد؟

صالحی امیری: دقیق است نکته شما، اگر بخواهیم وارد آن تحلیل شویم؛ این است که دنیا پذیرفته ایران شکست ناپذیر است. دنیا پذیرفته یک ملت تصمیم گرفتند مقاومت کنند. دنیا پذیرفته که هم نیرو‌های نظامی ما در میدان، هم ملت ما و هم دولت ما؛ این سه‌گانه مهم است، مقاومت در میدان، ملتی است که تاب‌آوری دارد و از جنگ پشتیبانی می‌کند، دولتی که پشتیبان هم ملت است برای تاب‌آوری و هم پشتیبان نیرو‌های مسلح است برای ادامه مقاومت، این ظرفیت، تصویری را در ذهن جهان ایجاد کرده که نمی‌شود با ایران از منظر نظامی تقابل کرد، بنابراین باورم این است که رفتار حاکمان بی‌خرد کاخ سفید نسبت به جامعه ایران تغییر خواهد کرد؛ ولی استراتژی تحریم، محاصره و فشار به اقتصاد جامعه را هدف‌گذاری کردند؛ دلیل آن این است که در شش ماه اول در حوزه نظامی امکان شکست نداشتند؛ این واقعیت غیرانکار است، دنیا هم این را پذیرفته است.

برای من که سفر‌های خارجی به مأموریت می‌روم کاملاً محسوس است. نوع ادبیات، رفتار و مواجهه با ما قبل از این اتفاقات؛ یعنی قبل از جنگ و بعد از جنگ کاملاً تغییر کرده است. دنیا پذیرفته با یک ملتی مواجه است که تصمیم گرفته در مقابل دشمنان تسلیم نشود، این در ذهن گردشگر خارجی هم شکل می‌گیرد. البته این را هم باید تأکید کنم؛ حجم زیادی از گردشگران ما؛ آماری که الان می‌گویم؛ از صد نفر گردشگر؛ حدود ۷۰ درصد عراقی هستند و دلیل آن؛ تعلق به مردم ایران، اهل بیت، جغرافیا، طبیعت و زیباشناختی ایران است و دیدید پرواز‌های عراق هم قطع شد، ولی مجدداً با فشار افکار عمومی پرواز از مقصد نجف برقرار شد که ما آمدیم یک استراتژی جدیدی را مطالعه می‌کنیم که تمرکزمان را روی مرز‌های زمینی قرار دهیم؛ یعنی ما از خوزستان، ایلام، کرمانشاه و آذربایجان غربی این ظرفیت را بتوانیم احیا کنیم که با خودرو خانواده‌ها بیایند، چون خوشبختانه لغو روادید هم هستیم، مشکلی نداریم و این می‌تواند کمک کند. با ارمنستان هم همین وضعیت را داریم، با آذربایجان هم رئیس جمهور ما با رئیس جمهور آذربایجان صحبت کرد که مرز‌های زمینی ما فعال شود؛ یعنی ما بلافاصله بعد از تحریم هوایی، ساز و کار‌های جایگزین را برنامه‌ریزی می‌کنیم، الان تمرکز جدی خود را روی مرز‌های عراق گذاشتیم، برای این که ظرفیت گردشگری عراق را همچنان حفظ کنیم؛ این خیلی نکته مهمی است و روی آن توجه داریم.

سؤال: اشاره کردید همچنان سرمایه‌گذار علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در حوزه زیرساخت گردشگری است، طبیعی است که سرمایه‌گذار شامه قوی‌ درباره آینده سرمایه‌گذاری که انجام می‌دهد و یکی از مؤلفه‌های خیلی مهم؛ امنیت است و این سؤال است که چرا کشوری که درگیر جنگ است سرمایه‌گذار به آینده این سرمایه‌گذاری و امنیت همچنان امیدوار است؟ یعنی او از الان تشخیص می‌دهد که بعد از جنگ شرایط کشور چه خواهد بود که سرمایه‌گذاری می‌کند؟

صالحی امیری: دقیقاً، یک مثال زنده بزنم؛ جمعه هفته ماقبل، نه این جمعه؛ همایش بزرگی بود از حدود هزار نفر از انبوه‌سازان کشور، من در آن همایش حاضر شدم برای این که آن سرمایه‌گذاران را دعوت کنم برای حضور در توسعه زیرساخت‌های گردشگری ایران، با مشوق‌هایی که دولت تصویب کرد که امروز خیلی برای سرمایه‌گذاران جذاب است که اشاره خواهم کرد، دیدم موج عجیبی از نشاط، گفت‌و‌گو، پیگیری و پروژه‌های سنگین، من بعد از صحبت عمومی که داشتم با این مجموعه سرمایه‌گذاران به صورت جمعی و انفرادی گفت‌و‌گو داشتم، با شهرداران ساحلی و سرمایه‌گذاران استان مازندران گفت‌و‌گو کردم؛ هم چهارشنبه و هم پنجشنبه، چیز عجیبی بود؛ هیچ احساس بر این در ذهنیت کسی نبود که در متن جنگ صحبت می‌کنند، شرایط عادی داشت.

سرمایه‌گذاران بین پنج تا ۵۰ همت سرمایه‌گذاری روی زمین دارند؛ یعنی پنج هزار میلیارد تا پنجاه‌هزار میلیارد تومان. حجم سرمایه‌ای که در مجموعه کشور این سرمایه‌گذاران آورده بودند، روی زمین عجیب بود، حتی یک نفر گفتگوی دوجانبه‌ای نداشت که حالا ما در شرایط فعلی باید کار کنیم یا نکنیم؛ یعنی اراده‌ای بود. من از همین تریبون می‌خواهم از همه سرمایه‌گذاران سراسر کشور، از آن‌جا پرواز کردم آمدم تهران، رفتم اصفهان و در همین فضا؛ چهارشنبه قبل ما چند مجموعه را افتتاح کردیم؛ ازجمله در اصفهان؛ یک هتل پنج ستاره که یکی از بهترین هتل‌های کشور است. سازنده آن؛ یک سرمایه‌گذار خیری است که بر اساس گزارش وزیر آموزش و پرورش که به احترام این خیر همراه ما به اصفهان آمده بود، می‌گفتند ایشان فقط این هتل را نساخت، یک هتل دیگر هم می‌خواهد بسازد، صد مدرسه هم ساخته و تحویل آموزش و پرورش داده است.

ما در این فضا صحبت می‌کنیم؛ فضایی که جامعه زنده است، حرکت اقتصادی وجود دارد، البته این به این معنا نیست که ما گرانی، تورم، کمبود و مشکل معیشت نداریم؟ نمی‌خواهم تصویر غیرواقعی به جامعه بدهم؛ مشکلات هم جدی داریم، کاملاً در فضای جنگ قابل درک و فهم است، اما جریان توسعه تعطیل نشد.

سؤال: اخیراً مطرح کرده بودید، گفته بودید که اولویت اول ما؛ روایت ایران زیباست و باید از تصویرسازی درون‌مرزی یک روایت جهانی ایران برسیم، این روایت متفاوت از چیزی است که قبلاً بوده و الان چه اقدامی برای آن انجام دادید؟

صالحی امیری: همچنان باورم این است که ما نتوانستیم تصویر واقعی ایران را به جهانیان معرفی کنیم؛ نه تنها به جهانیان، باورم این است که تصویر واقعی ایران را حتی به فرزندان ما در مدرسه و دانشگاه نتوانستیم منتقل کنیم. اگر ما می‌توانستیم این تصویر و روایت زیبا را منعکس می‌کردیم، امروز قطعاً وضعیت ما به گونه دیگری رقم می‌خورد. در همه خیابان‌ها، کوچه‌ها و شهرها، انبوه گردشگر را می‌دیدید، چرا این سخن را می‌گویم؟ ما تنها کشوری هستیم که میلیون اثر تاریخی شناخته شده داریم، واقعاً در دنیا بی‌نظیر است.

ما کشوری هستیم که ۴۳ اثر ثبت ملی داریم و هر کدام از این ۴۳ هزار، یک ارزش ملی است و یک نمادی از تمدن ایرانی است. ما ۳۰ اثر را در یونسکو ثبت کردیم؛ آخرین آن الموت بود که اخیراً ثبت کردیم. ۵۸ اثر را ثبت موقت در یونسکو داریم، اگر یک سال یونسکو زمان را بردارد، ما ۵۸ اثر را ثبت کنیم، می‌شویم قدرت اول تمدنی جهان؛ بنابراین می‌توانیم در این تریبون ادعا کنیم ما بالقوه قدرت تمدنی جهان هستیم. در این وضعیت، ایران مقاومت می‌کند، چرا ایران و ایرانیان مقاومت می‌کنند؛ ایران با ایرانیان تعریف می‌شود، اینها غیرقابل انفکاک هستند، چرا؟ چون یک ریشه، تاریخ، شناسنامه و تباری دارد که این ملت در تاریخ خود تسلیم‌ناپذیر است و اگر امروز می‌بینیم دیگرانی وارد جنگ شدند و به ملت ایران تجاوز کردند، باور نداشتند که این ملت شکست‌ناپذیر است، امروز فهم کردند که این ملت شکست‌پذیر نیست. رفرِنس این حرف من؛ مقامات آمریکایی و مقامات اروپایی هستند و به ترامپ توصیه می‌کنند با ایران نجنگید؛ با ایران از منظر فشار اقتصادی، تحریم و محاصره وارد شوید و من باور قلبی‌ام این است که وقتی دشمنان ملت از تهاجم نظامی مایوس بشوند حتماً از محاصره و تحریم مایوس خواهند شد. این باور من است، اما نکته مهم‌تری وجود دارد که ما هر نقطه از این جغرافیا را می‌خواهم الان تحلیل کنیم. خوب من ۹۵ سفر استانی داشتم.

سوال: شما هر هفته سفر استانی را می‌روید؟

صالحی امیری: بله تا حالا ترک نکردیم همین ما همین پنجشنبه و جمعه بوشهر بودیم از هم اینجا به مردم عزیز استان بوشهر عرض سلام و ادب دارم چه انسان‌های نجیب خونگرم و مقاوم اصلاً جامعه بوشهر زنده است این همه خسارت این همه تهاجم این همه مقاومت، اما جامعه زنده است حرکت می‌کند من به چند شهر بوشهر را و هم شهر‌های دیگر رفتم باور کنید اصلا تصویر جنگ را نمی‌بینید انگار جامعه عادی شده برایش صدای انفجار و … این‌ها خوب چه اتفاقی دارد می‌افتد این جامعه، جامعه زنده‌ای است که فشار نظامی مقاومت می‌کند فکر سیاسی مقاومت می‌کند ببینید ما از امریکا صحبت می‌کنیم و نباید تقلیل گرایی کنیم و ادبیاتی به کار ببریم که واقعی نیست خوب امریکا قدرت اول جهان هست، قدرت اول اقتصادی جهان هست، قدرت اول نظامی جهان هست، قدرت اول رسانه جهان هست، قدرت اول اطلاعاتی جهان هست این غیرقابل انکار هست همه شاخص‌های جهانی که وقتی شما توی جداول شاخص‌های جهان می‌بینید خوب این ویژگی‌ها را ایالات متحده امریکا دارد، اما در مقابل ملت ایران در تنگه هرمز در باتلاقی گیر کرد این کوچک نمایی و بزرگ نمایی غلط است کجایش این بزرگ نمایی اش به چشم می‌آید همه فکر می‌کردند که این حاکمان کاخ سفید گفتند ما ظرف یک هفته تمام می‌کنیم الان دیگه رفتیم ماه هفتم و هشتم از نهم اسفند خب در چنین فضایی چه باید کرد.

ما باید ایران را قوی‌تر در ذهن فرزندان ما تصویر سازی کنیم و در بیرون روایت ایران در بیرون ناشناخته است همین امروز که من قبل از ظهر با بیش از یکصد تن از تولیدکنندگان محتوای دیجیتال جلسه داشتم از همه اینها خواستم که انبوه تولید محتوا را به زبان‌های مختلف، ما در فضای جهانی منتشر کنیم چرا باید اینکارو کنیم، چون من معتقدم اگر جهانیان با ظرفیت تمدنی ایران آشنا بشوند نوع تصویر ایران تغییر خواهد کرد و این رسالت دستگاه ما است اصلاً ما دستگاه اقتصادی وظیفه اقتصادی دارد، دستگاه رسانه ملی وظیفه اطلاع رسانی و اقناع‌سازی دارد. ما وظیفه صیانت از ایران را در کشور داریم چگونه باید تصویرسازی کنید.

اولین نکته آن اقناع سازی است یعنی دیگران را باورمند کنیم که ایران بزرگ است و ریشه‌های عمیق تمدنی دارد، دوم چی‌ کار کنیم اجماع سازی کنیم آن‌ها را در کنار خودمان قرار بدهیم بعد همراه سازی کنیم بعد آن‌ها را دعوت کنیم به این تصویر زیبای ایران این آمار این همه اطلاعات من دیتا است ما در سنجش‌های میدانی مستند داریم گردشگرانی که وارد کشور می‌شوند بالای ۹۰ درصد تصویر ذهنی مثبت ندارند یک دغدغه‌ای از ورود به ایران دارند به خاطر اینکه شبکه‌های بزرگ رسانه‌ای تصویر ایران را غیرواقعی معرفی کردند ۹۴ درصد در بازگشت از ایران تصویر بسیار زیبایی از ایران دارند. این تحلیل آماری نشان می‌دهد که ما در معرفی ایران دچار ضعفیم.

سوال: اینکه شما فرموده بودید که باید از ظرفیتی که داریم بهره برداری و بهره مندی هوشمند داشته باشیم، نکته شما همین است؟

صالحی امیری: شعار امسال سازمان جهانی گردشگری که نوآوری هست و دیجتیال سازی و اصلاح ساختار هوشمند است. الان گزارشی که امروز یک پژوهشگر در جلسه اعلام کرد ۵۶ درصد اطلاعات برای دسترسی به اماکن گردشگری جهان از سیستم‌های هوشمند است که در گوشی‌های خودشان استخراج می‌کنند یعنی نیمی از اطلاعات جهانیان برای ورود به یک کشوری از طریق شبکه‌ها و هوشمند است. ما باید با سرعت به این سمت برویم. ظرفیت های خود را در شبکه‌های هوشمند جهانی به اشتراک بگذاریم که دیگرانی که وارد این شبکه می‌شوند، ایران را بهتر بشناسند.

سوال: شما اشاره کردید در حوزه میراث فرهنگی در سطح جهانی که اتفاق می‌افتد که آخرین آن هم الموت بود، الان نوبت ثبت جهانی دیگری که داریم، کدام‌ها هستند؟

صالحی امیری: ما الان سه اثر را گذاشتیم برای ۲۰، ۲۷ که می‌شود دی، نوبت ما می‌شود. اولی آن سیراف است بندر سیراف، سیراف را ما همین جمعه رفتیم با مقامات استان، استاندار و بقیه مقامات استان دیدیم یک خلاقیتی یک بنایی یک آثاری این سیراف در دل خودش دارد که بسیار تعجب بر انگیز است هم در دوره ساسانی هم این مجموعه بنادری که ما داریم از سیراف، چون هشدار هفتصد بیش از هفتصد کیلومتر ساحل دارد و این بنادر در دوره تاریخی ساسانی و قبل از ساسانی، الان آثارش کاملاً روی زمین است و مشهود است و کاوشگران ما آن‌ها را شناسایی کردند چرا ما این انتخاب کردیم، چون ما خواستیم یک پاسخی بدهیم به مردم جنوب به خاطر مقاومت آنان.

دوم، طوس است با اون عظمت تاریخی که دارد با فردوسی بزرگ که دارد با امام غزالی که دارد طوس با تاریخی که در دل خودش دارد آن یک مجموعه بسیار ارزشمندی است برای ثبت جهانی و سومی آن هم مساجد جامع جهانند. ما الان حدود چهل مسجد جامع را کاندید کرده‌ایم که اینها هم زمان ثبت بشود چرا؟ دنیا تک بنا را برای ثبت ارائه می‌کند ما به دلیل کثرت این بنا‌ها مجموعه‌ای داریم ثبت می‌کنیم کاروان‌سرا‌ها را یکجا با هم ثبت می‌کنیم یعنی شماره ثبت به ما می‌دهند، مساجد جامع را یک جا ثبت می‌کنیم که سرعتمان را افزایش بده و نکته جالبی است که من در اجلاس اخیر یونسکو در بوسان کره که حضور داشتم برای ثبت الموت، صد و هفتاد و شش هیئت بودند سی و سه کشور اثر داشته‌اند برای کشور‌هایی که کشور همسایه بودند. یک مورد من دیدم بیش از دو ساعت یک مورد یک ساعت چهل و پنج دقیقه بحث و جدل شد رسید به ایران و مدیر همایش مدیر این سالن اعلام کرد که ثبت الموت و هرکسی که کامنت دارد یا بحثی دارد یک نفر دست بلند نکرد و ایشان سه بار چکش را زد اعلام کرد ثبت الموت شد این نکته مهم است که ما الان تا پنجاه و هشت سال دیگر دغدغه ثبت نداریم.

سوال: بارگاه شمس تبریزی در خوی هم شما در دست افتتاح و گشایش دارید؟

صالحی امیری: بینندگان عزیز من مخاطب هستند ما به این جمع‌بندی رسیدیم منهای این سفر‌های انفرادی که می‌آیند با تور‌های مختلف یک راه گردشگری را مسیر گردشگری تعریف کنیم عنوان این طرح این است که ایران آغاز هر داستان ایران آغاز هر راه یکی از راه‌ها گرشگری عرفانی شیخ ابوالحسن خرقانی را داریم بایزید بسطامی داریم در سمنان و بعد بیاییم سهرورد داریم شیخ اشراق را می‌رویم می‌رسیم به مولانا به بارگاه شمس در خوی از اونجا به قونیه مولانا این را به عنوان نوار گردشگری تعریف کردیم. همین چهارشنبه عصر مراسم افتتاحیه هست دویست و پنجاه میلیارد تومان هزینه شده مجموعه در تراز قونیه است شاید بالاتر از قونیه ساخته شده به همت معماران بنام ایرانی این کار انجام شد و چهار صد نفر از نخبگان، و فرهیختگان، ادبا و شعرا در این مراسم حاضر خواهند شد.

سی تن از سفرا می‌آیند از قونیه و ترکیه هم جمعیت جدی خواهند آمد به عنوان مهمان ویژه چرا این مجمع برای ما اهمیت دارد باور داریم که ظرفیت گردشگری عرفانی در منطقه قطعاً ما بی نظیریم، چون یک نوار گردشگری عرفانی داریم که آن را باید احیا کنیم خوشبختانه هم شیخ ابوالحسن خراقانی سرمایه گذاری شد درحال مرمت و باز سازی است مجموعه بایزید بسطامی اونجا دقیقاً المان یادبود برای بارگاه ایشان مدتی قبل رفتیم اونجا افتتاح کرده‌ایم این مسیر را در سهرورد داریم و سهروردی شیخ بزرگ اشراق تا می‌رسیم به خوی و شمس اینجا باید باید تشکری بکنم همه ظرفیت همکاران من در میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی یا استاندار با تیم مدیریتی استان همه تلاش کردند که این رویداد برای چهارشنبه آماده بشود این بارگاه شمس افراموش نکنیم مولانا افتخارش به شمس بود و مرید شمس بود و شمس مراد مولانا بود بنابراین ما از این به بعد می‌توانیم جذب گردشگر را داشته باشیم از اقصی نقاط دنیای اسلام که علاقه‌مندند به گردشگری عرفانی.

سوال: حالا اگر موافق هستید به صنایع دستی بپردازیم؟

صالحی امیری: ما در ایران ششصد و هفتاد هزار نفر هنرمند صنایع دستی الان فعالند که هشتاد درصد شان را خانم‌ها تشکیل می‌دهند این منهای یک ظرفیت بزرگ یک میلیونی خانم‌های خانه دار هستند که در کنار اداره خانواده و فرزندان در داخل خانه تولید می‌کنند این منهای آنهاست خوب این ششصد و هفتاد هزار نفر به سه مسئله نیاز دارند یک، مواد اولیه که تولید کنند.

این منهای ظرفیت یک میلیونی خانم‌های خانه‌دار هستند که در کنار اداره خانواده و فرزندان در داخل خانه تولید می‌کنند. این ۶۷۰ هزار نفر به سه مسأله نیاز دارند؛ ۱- مواد اولیه که تولید کنند، ۲- بازاریابی داخلی ۳- بازاریابی خارجی. کاری که الان شروع کردیم این است که برای مواد اولیه، با همت دولت پارسال شش همت و امسال بالای ۱۲ همت تسهیلات قرض‌الحسنه خواهیم داد. در همین شرایط جنگ دولت تصویب کرد ۱۲ و سه دهم همت؛ یعنی ۱۲ هزار و سیصد میلیارد تومان؛ به هر نفر ۴۰۰ میلیون تومان قرض‌الحسنه داده شود که بتوانند مواد اولیه و تجهیزات کارگاه تهیه کنند، بعد چه کار کنیم؟

ما برای بازاریابی داخلی به یک جمع بندی رسیدیم که راه آن این است که دست دلال‌ها را کوتاه کنیم، چون بخش زیادی از این سود در دست واسطه‌ها قرار می‌گیرد، بازارچه‌های صنایع دستی را در کشور فعال کنیم، الان شعار ما این است که هر شهرستان؛ یک بازارچه صنایع دستی. الان در بسیاری از شهرستان‌ها یا افتتاح شده یا در حال ساخت است. تولیدکننده مستقیم در غرفه‌های این بازارچه، کالای خود را عرضه می‌کند و به فروش می‌رساند. سطح بعدی این است که بتوانیم این را صادر کنیم، اگر ما برای صادرات به بازار‌های جهانی راه پیدا کنیم، نه به صورت چمدانی که الان داریم؛ به صورت سازمان‌یافته می‌توانیم این نوید را بدهیم که همه هنرمندان صنایع دستی ما از امنیت شغلی و اقتصادی برخوردار باشند.

شاید تعجب کنید، همین امروز من زاهدان را دنبال می‌کردم؛ در حاشیه این شهر یک شیرزنی ۶۰۰ نفر را در کارگاه صنایع دستی خود مشغول کرده است، فکر می‌کنید چه تولید می‌کنند؟ اینها با سوزن کراوات‌هایی را تولید می‌کنند که مستقیم به اروپا؛ ایتالیا و فرانسه می‌فرستند و مدیر فروش آن به من می‌گفت قیمت اینها هر کدام سه‌هزار یورو است؛ یعنی تغییر ذائقه در صنایع دستی، یکی از اهداف ماست. صنایع دستی نباید در گذشته حبس باشد، باید خلاقیت و نوآوری داشته باشد برای نسل و ذائقه امروز، خصوصاً جوان‌ها سازگار باشد که این در حال شکل‌گیری است.

صادرات هم ما از طریق شبکه‌های بزرگ توزیع جهان در حال پیگیری است، همین سکو‌های اینترنتی این کار را می‌کنند؛ با بیرون مذاکره می‌کنند، غیردولتی هم هست؛ بخش خصوصی است، ما کالا را از مجموعه هنرمندان جمع‌آوری می‌کنیم، در نقطه‌ای که در خارج از کشور تعیین می‌شود دپو می‌کنیم و وارد جریان بازاریابی بین‌المللی می‌شود. این کار می‌تواند بقای صنایع دستی ایران را تضمین کند و آینده آن را ارتقاء بخشد و مصمم هستیم که موانع بازاریابی داخلی و خارجی را از مسیر صنایع دستی ایران برداریم، از همین جا هم باید خسته نباشید بگویم و تشکر کنم از همه هنرمندان صنایع دستی، می‌دانید، ولی تأکید می‌کنم که دولت در کنار شما است.

سؤال: بحث ویژند یا برندسازی صنایع دستی که در دنیا معروف شود، این هم مورد تمرکز شما هست؟

صالحی امیری: دنیا صنایع دستی ایران را می‌شناسد؛ نمونه زنده آن، فرش است. ما به دلیل تحریم دچار چالش بازار شدیم، نه به دلیل اینکه تولید زیبا یا جذاب نیست.

سؤال: البته رقبای خیلی جدی هم که در دنیا پیدا کردیم؟

صالحی امیری: در گذشته بیش از دو میلیون بافنده فرش داشتیم، اما هم تحریم آمریکا که فرش را در آن مقطع مشمول تحریم کرد، با این تحریم یک دفعه ۵۰ درصد بازار کاهش پیدا کرد، بعد هم چینی‌ها و هم هندی‌ها جزو رقبای جدی هستند که آنها هم از روی فرش ایرانی تولید می‌کنند و بخشی از بازار جهانی را گرفتند. یک نکته کلیدی این است که فرش ایرانی زنده است، هر روز خلاقیت دارد، همین الان در بسیاری از استان‌های ما از قم تا تبریز بافندگان در حال بافت هستند، همیشه فرش مشتری خاص خود را دارد، به علاوه در دنیا ۴۰۰ نوع صنایع دستی شناخته شده، ۳۰۰ نوع در ایران تولید می‌شود.

این یعنی این که ایران پتانسیل و ظرفیت بزرگی برای تولید دارد که باید ما روی بازاریابی آن فکر کنیم. الان صنایع دستی دیگر مثل قدیم نیست که این کالا تولید شده، ارزش آن یک تا دو میلیون تومان است، ارزش صنایع دستی الان در بازار؛ صد تا سیصد میلیون به‌طور طبیعی در بازار معامله می‌شود. یعنی هزار تا سه هزار دلار یک اثر معامله می‌شود، شرایط تغییر کرده است، صنایع دستی دیگر آن چیز سنتی که در گوشه خانه کسی می‌بافت و باید به بازار می‌آورد نیست، صنایع دستی امروز به یک صنعت و معیشت در خانواده تبدیل شده است.

سؤال: حوزه صنایع دستی ایران برای سرمایه‌گذار جذاب است؟

صالحی امیری: برای کسانی که با مبانی آن آشنا باشند؛ بله.

سؤال: در حوزه صنایع دستی نکته دیگری هست که بخواهید اشاره بفرمایید؟

صالحی امیری: صنایع دستی در دل گردشگری تعریف می‌شود؛ چرا؟ گردشگر که می‌آید، حتماً سوغات با خود می‌برد، خود ایرانی‌ها هم وقتی خارج می‌روند، با خودشان یک سوغاتی از آن کشور می‌آورند، لذا وقتی گردشگری تضعیف شود، صنایع دستی هم تضعیف می‌شود و بالعکس وقتی گردشگری تقویت می‌شود، صنایع دستی تقویت می‌شود؛ بنابراین ما باید تلاش کنیم گردشگری را در ایران فعال کنیم. گردشگری یک مزیتی دارد که کمتر به آن پرداخته شده است؛ هر درآمد ارزی، یک کالا از ایران خارج می‌شود، ولی گردشگر هیچ چیزی خارج نمی‌شود، می‌آید و در این‌جا هزینه می‌کند، هر گردشگر طبق آمار سازمان جهانی گردشگری، در منطقه ما هزار و ۲۷۰ دلار خرج می‌کند و گردشگران حوزه خلیج فارس ما؛ خیلی عدد آن بالاتر است، گردشگران سلامت هم میانگین سه‌هزار دلار؛ یعنی می‌تواند اقتصاد کشور را متحول کند.

ما این قدر که روی موضوع گردشگری اصرار می‌کنیم، برای یک اشتغال، چرا اشتغال اهمیت دارد؟ ما الان حدود ۴۰۰ تا ۴۱۰ هزار اشتغال ثابت در مراکز اقامتی خود داریم، اما یک و شش دهم اشتغال غیرمستقیم داریم؛ یعنی چهار برابر. دلیل آن روشن است؛ وقتی گردشگر حرکت می‌کند، ایرلاین، ترانسفورت یا حمل و نقل زمینی و قطار حرکت می‌کند، رستوران، هتل، سوغات و مجموعه اتفاقاتی که در بستر گردشگری می‌افتد صد شغل را فعال می‌کند. به همین دلیل گردشگری موتور توسعه است.

سؤال: گردشگر داخلی چطور؟ گردشگر خارجی ایران جدا از ظرفیت‌هایی که برای آن دارد، جدا از گردشگری، به لحاظ اقتصادی هم خیلی برای او جذاب است؛ یعنی هزینه‌های آنها بسیار در ایران پایین خواهد بود، اما بالعکس برای گردشگر داخلی با وجود توسعه زیرساخت‌ها، همچنان گردشگری داخلی، شرایط اقتصادی کشور هم به آن اضافه شده، برای گردشگری داخلی گران تمام می‌شود؛ یعنی خانواده‌های ایرانی. شما پیش از این طرح‌هایی به ویژه بعد از جنگ ۱۲ روزه دنبال می‌کردید که به هر دلیل عمده آن مضایق مالی است، به نتیجه نرسیدید طرح‌هایی را برای این که مردم یک سفر ارزان یا با کیفیت مناسب داشته باشند، آیا تمرکزی برای توسعه گردشگری داخلی هم در برنامه شما هست؟

صالحی امیری: یک اتفاقی در شهریور امسال افتاد که گزارش آن پیش من است؛ برای ما هم جذاب بود، الان آمار‌هایی که اینجاست و می‌توانند مردم ببینند؛ ما در شهریور امسال میانگین ثبت اشغال هتل و اقامتگاه ما بین ۹۸ درصد در گیلان داشتیم، ۹۵ درصد در مازندران، ۹۳ درصد اردبیل و ۹۰ درصد آذربایجان شرقی، ۸۰ درصد؛ قم و خراسان رضوی، ۸۵ درصد فارس و ۹۰ درصد قزوین؛ کمترین آن که در خراسان جنوبی داشتیم؛ ۲۶ درصد بود. این میانگین سطح اشتغال مراکز گردشگری ما به مرز ۸۰ درصد در شهریور رسید. چون شهریور پیک سفر داخلی ما است.

پیام آن این است که علیرغم جنگ و مشکلات اقتصادی، مردم از سبد هزینه خود، سفر را خارج نکردند. البته این به معنای این نیست که همه به هتل یا اقامتگاه می‌روند، سفر می‌کنند، ولی سبک سفر متفاوت است. بعضی‌ها به خانه اقوام می‌روند، بعضی‌ها در مراکز عمومی مثل مدارس ساکن می‌شوند، بعضی‌ها به دهکده‌های گردشگری و بعضی‌ها هم به هتل‌های یک تا پنج ستاره می‌روند؛ این متفاوت است و آمار آن پیش ماست، اما شهریور یک تحول جدی در کسب و کار گردشگری داخلی شکل گرفت که این خیلی امیدوارکننده بود برای ما، چون ما به شدت دغدغه افول گردشگر داخلی هم داشتیم. شهریور یک تکانه جدی را ما در رونق گردشگری داخلی داشتیم که برای ما امیدوارکننده بود.

سؤال: یکی از حوزه‌های گردشگری داخلی که به نظر می‌رسد به ویژه در سال‌های اخیر خیلی مورد اقبال واقع شده، گردشگری کمپری است؛ یعنی استفاده از ماشین‌های کمپر که معمولاً هم خودساخته است؛ یعنی طراحی کارخانه‌ای مثل آن‌چه در خارج اتفاق می‌افتد، در داخل نیست، خودشان با سلیقه خود، برای همین هم خیلی استاندارد‌های یکسانی ندارد و خیلی تقاضا برای این است که کاش بشود این خودرو‌ها را با قیمت مناسب‌تر در اختیار خانواده‌ها قرار داد، چون هزینه کمتری دارد، تنوع خیلی بالایی دارد و خیلی هم جذاب و لذت‌بخش است، رویکردی به این سمت دارید؟

صالحی امیری: الان نمایشگاه طبیعت‌گردی و کمپر‌ها در شهر آفتاب برگزار است، پارسال هم برگزار شد، شرکت کردم. یک جریان با انگیزه‌ای در جامعه خصوصاً نسل جوان شکل گرفته که این سفر‌های با کمپر و ماجراجویانه را دنبال می‌کنند؛ خانوادگی و به صورت انفرادی و مختلف، در دنیا بحث کپسول هم خیلی جدی شد؛ یعنی پیش‌ساخته‌هایی که در ایران هم الان داریم؛ چند شرکت که تولید می‌کنند، بخشی هم واردات از چین است؛ اینها به اندازه‌های مختلف از ۴۰، ۶۰ تا ۸۰ متر؛ همه ظرفیت‌های یک واحد مسکونی چند ستاره را دارند و فقط باید به آنها برق و آب رساند. در شمال و جا‌های مختلف کشور الان وجود دارد؛ هم کمپر‌های تحرک که با اتصال به خودرو حرکت می‌کنند، اما دو نکته دارد که باید حل کنیم؛ یکی بحثی است که در خصوص ثبت و پلاک اینها و چالش‌ها و مشکلاتی دارند این را باید حل کنیم. یک نکته دیگر هم بحث مراکز اینهاست که زیرساختی تعریف می‌کند آب و برق و اینترنت می‌رسانند و اینها آنجا متوقف می‌شوند. این را باید بتدریج انجام بدهیم، ولی ذائقه جامعه با سرعت دارد به این سمت می‌رود. ما هم از نزدیک شاهد هستیم.

سوال: یعنی نمایشگاه هم اگر کسی سر بزند، از حجم استقبال متوجه می‌شود؟

صالحی امیری: به‌خصوص نسل جدید، ظاهر آن در این حوزه خیلی فعال شد.

سوال: بسیار خوب در حوزه روستایی گردشگری چه دستاورد‌هایی داشتیم؟

صالحی امیری: ببینید یکی از کار‌های جدی که ما داریم دنبال می‌کنیم ثبت روستاهاست که الان این را آمارش پیش من هست من برای شما قرائت کنم ثبت روستا‌ها به ما کمک زیادی کرده چرا ما اصرار داریم روستا‌ها را ثبت کنیم برای درجه برجسته سازی ارزش روستاست ما باور داریم که روستایی باید برای زندگی در روستا احساس افتخار بکند تخلیه روستا‌ها کار خطرناکی است در سال سی و پنج که اولین سرشماری کشور بود هفتاد و دو درصد جمعیت کشور روستایی بودند بیست و هشت درصد شهری در سال نود و پنج این آمار کاملاً تغییر کرد بیست و هشت درصد روستاها، هفتاد دو درصد شهری دلیل آن، این است که ما ظرفیت‌های زیست پایدار را در روستا ایجاد نکردیم جذابیت در شهر است و جذاب در روستا ایجاد نکردیم.

یکی از کار‌هایی که دنبال می‌کنیم، این است که ما بوم گردی را به روستا ببریم الان که با شما صحبت می‌کنم بیش از سه هزار بوم گردی در بیش از سه هزار روستا فعال است شعار ما هر روستا یک بوم گردی است یعنی یک خانه‌ای که یک عزیز در روستا آن را تجهیز می‌کند، آماده می‌کند بعد بچه‌های خود آن خانه هم غذا آماده می‌کنند هم فروش غذاست هم لباس سنتی است و یک فرد که به روستا می‌رود با فرهنگ و آداب و رسوم به‌خصوص گردشگران خارجی به شدت علاقه‌مندند در این فضا، ما الان برای توسعه بوم‌ گردی سیاست جدی حمایتی داریم هم تسهیلات قرض‌الحسنه و هم حمایت‌ها.

سوال: مجوز آن را هم راحت می‌دهید؟

صالحی امیری: به‌راحتی، چون سیستمی است اصلاً نیاز به مراجعه هم ندارد، اما ثبت روستا‌ها این تصویر ایجاد کنیم که روستا محل زیست مطمئنی است برای همه ایرانیان محیط زیست روستا طبیعت روستا مردمان باصفایی روستا، خوراک روستا، پوشاک روستا این را داریم تقویت می‌کنیم ما هر ساله چند روستا را ثبت می‌کنیم که که الان که من با شما صحبت می‌کنم همین امسال هم سه روستا را ثبت کردیم سال قبل هم تا چهار روستا بود که هم در اصفهک هم در سهیلی و هم کندلوس مازندران جا‌های مختلف این روستا‌ها ثبت شدند برای هر روستا هم یک جشن ملی برگزار می‌کنیم. سیاست ما این هست که پایداری و زیست و اشتغال را در روستا تقویت کنیم و این ممکن است. البته باید دستگاه‌های دیگر هم به کمک بیایند.

سوال: در حوزه گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و بحث حوزه نیروی انسانی و راهنمایان گردشگری، چگونه است؟

صالحی امیری: سوال مهمی است. ببینید ما توی کشور بیش از شش هزار آژانس فعال داریم و در این مجموعه که آژانس‌هایی که فعال هستند که نقش حلقه واسط بین گردشگر و در حقیقت استقرارشان و بعد هم گردش اینها توسط راهنمایان در مراکزی که باید بازدید کنند هم خرید کنند یک زنجیره بشود زنجیره گردشگری نقطه آغازینش آژانس‌های ما هستند اینها خیلی نقش کلیدی دارند با تعاملی که با آژانس‌های هدف دارند آن تعامل دو جانبه تور‌ها را جذب می‌کنند در فرودگاه تحویل می‌گیرند راهنمایان را آنها را دنبال می‌کنند برای بازدید از اماکن، باید بازدید کنند برای خرید برای کار‌های دیگر نهایتاً به فرودگاه برمی‌گردند یک اتفاق جدیدی شکل گرفت که ان‌شاءالله آینده دچار تحول خواهیم شد و این که دولت موافقت کرده یکی از مشوق هاست که بتوانند هتل‌ها، اقلام مورد نیازشان را وارد کنند از هر جای دنیا با گمرک و عوارض صفر از جمله خودرو را می‌توانند وارد کنند از جمله با پلاک گردشگری یعنی دیگر راننده خودرو از قبل شناخته شده و با یک پلاک مشخص حرکت می‌کند یعنی در حقیقت تضمین راننده، راهنما از قبل شناسایی شده امنیت گردشگر با این کار یعنی خودرو‌های گردشگری و پلاک گردشگری تضمین شده ما خوشبختانه با کمک فراجا که تشکر می‌کنم پلاک گردشگری رونمایی کردیم ولی یک سازماندهی و یک نظم جدیدی را ما در صحنه گردشگری خواهیم داشت این خیلی نکته‌ای است که ما باید به آن توجه کنیم.

سوال: اگر موافقید، دوباره برویم در حوزه میراث فرهنگی و یکی بحث مرمت آثار تاریخی است که در این جنگ آسیب دیدند، الان به کجا رسیده و پیگیری‌هایی در زمینه این بازسازی‌ها از سازمان‌های بین‌المللی انجام‌ شده، آیا نتیجه بخش بوده است یا خیر؟

صالحی امیری: ما در مجموع من جهت اطلاع مردم عزیز عرض می‌کنم که حملات حاکمان بی‌خرد کاخ سفید و حاکمان کودک‌کش تل‌آویو صد و چهل و نه اثر ما در بیست و یک استان خسارت دیدند که بیشترنش تهران بود بعد اصفهان بود و بقیه جا‌های کشور، این یک جنایت تلقی می‌شود جنایات علیه بشریت اصلاً در ذهنیت تجاوزگران جایی ندارد ما همه هشدار‌های را لازم را و همه کار‌هایی که باید انجام می‌دادیم را انجام دادیم، اما این تهاجم لطمه زد به ما در صد و چهل و اثر که آن را به همه سازمان‌های جهانی اعلام کردیم کاری که آنها انجام دادند یکی چند سازمان محکومیت، چند سازمان هم اظهار همدردی و تاسف این انتظار که فکر کنیم سازمان جهانی کاری برای ملت خواهند کرد این خطاست یونسکو محکوم کرده بعضی از سازمان‌های جهانی همدردی کردند، اما بحث غرامت که پیش می‌آید یونسکو مدعی است که با خروج امریکا درآمدش نصف شده و لذا امکان حمایت جدی ندارد چیزی که در نهایت ما بتوانیم کمک خارجی بگیریم شاید به صد هزار دلار هم نرسد که اصلا ارزش نسبت به خسارت واقعاً ارزش خاصی ندارد، اما دولت یک مصاحبه داشت برای جبران خسارت ناشی از جنگ ستاد بازسازی شکل گرفت به ریاست معاون اول محترم با دبیری رئیس سازمان برنامه بودجه الان کار کارشناسی بسیار جدی انجام دادند از همه دستگاه‌ها از جمله از ما گزارش دقیق گرفته‌اند ما چند جلسه از فروردین تا الان داشتیم نهایتاً در جلسه قبل جمع‌بندی داشته‌ایم و دولت متعهد شده که یک ارقامی را برای مرمت جدی بنا‌هایی که تخریب زیاد شدند را آغاز کنیم، چون به فصل سرما می‌رسیم که دچار چالش نشویم به تدریج بنا‌های ما مرمت شدند یک تقاضا می‌خواهم هم صاحبان سرمایه و هم صاحبان صنایع داشته باشم در قالب مسئولیت اجتماعی برای مرمت ۱۴۹ بنا به ما کمک کنید ما آمادگی داریم هر بنایی که شما انتخاب می‌کنید مرمت کاران درجه یک کشور را بکار بگیریم آن بنا را مرمت کنیم در محوطه ساختمان میراثی ما تابلویی نصب خواهیم کرد که از طرف چه کسی یا چه دستگاهی مسئولیت اجتماعی پذیرفته و کمک کرده این بنا را ما مرمت کنیم. این خیلی می‌تواند به ما و دولت کمک کند اگر سرمایه گذاران ما و صاحبان صنایع ما خیرین ما بازاریان که صدای من را می‌شوند کمک کنند هر بنایی که خودشان انتخاب می‌کنند ما الان پلن کارمان آماده است اینها را همه را تبدیل کردیم به جزوه‌های مشخص ۱۴۹ اثر می‌توانند انتخاب کنند برآورد میزان خسارت هم انجام دادیم. دقیق سراسر کشور هر کدام انتخاب کنند ما با انتخاب مرمت کار‌هایی درجه یک بلافاصله این کار را کاری که ما انجام دادیم تا امروز مرمت اضطراری است. مرمت اضطراری یعنی به نحوی این ساختمان را از دسترسی به در حقیقت طوفان و باد و باران حفظ کنیم که تخریب نشود، اما مرمت یک کار تخصصی پیچیده است.

سوال: جمع‌بندی می‌فرمایید؟

صالحی امیری: من صادقانه عرض کنم، مردم عزیز ما که سرمایه‌های ما هستند، فقط بدانند که دولت شما و شخص رئیس جمهور محترم، آقای دکتر پزشکیان، معاون اول و همه وزیران و معاونان با همه توان، همه ظرفیت را به‌کار گرفته‌اند که مردم عزیز، سختی کمتری تحمل کنند و مطمئن باشند که دولت در تلاش برای کاهش فشار بر معیشت مردم است و حتی یک دقیقه هم کوتاهی نخواهد کرد.

منبع خبر: خبرگزاری صدا و سیما